Door Dirk Schennink

Wandeloord, een deelgebied van Nieuw Crooswijk, ondergaat op dit moment een complete metamorfose. Alle oude vooroorlogse woningen, die meestal in zeer slechte staat verkeerden, zijn gesloopt en de eerste nieuwe panden zijn onlangs opgeleverd. De complete herontwikkeling van Nieuw Crooswijk (1.800 van de 2.100 woningen slopen) is niet bij iedereen geliefd en door de huidige economische situatie is het verdere verloop van dit plan ook nog onduidelijk. Echter, de eerste opgeleverde woningen in Wandeloord laten in ieder geval zien dat we ons over de kwaliteit van de nieuwbouw geen zorgen hoeven te maken. De lat ligt namelijk hoog!

De grote woonblokken aan de Boezemlaan zijn bij veel mensen wel bekend, maar de eengezinswoningen aan de Reserveboezemstraat en de Catharina van Zoelenstraat waarschijnlijk nog niet. Daarnaast zal de Lanenflat de komende tijd gerenoveerd worden en de eerste resultaten hiervan zijn al zichtbaar. Tijd dus voor een update!

Overzicht Wandeloord

Eengezinswoningen Catharina van Zoelenstraat

Eengezinswoningen Catharina van Zoelenstraat

De drie bovenstaande foto’s geven een duidelijk beeld van de blokken Wandeloord 1 en 2. De verschillen in materiaalgebruik, detaillering en hoogte zijn goed zichtbaar. Naast de kleine voortuin, zoals te zien op de tweede foto, beschikken de eengezinswoningen nog over een eigen terras en een grote gezamenlijke binnentuin.

Lanenflat

Proefgevel Lanenflat

De Lanenflat, gebouwd in 1990, is het enige gebouw wat na de grootschalige sloop in Wandeloord behouden is. De proefgevel, die op bovenstaande foto te zien is, is onderdeel van de renovatie van het gebouw, de buitenkant krijgt namelijk een totale make-over zodat het gevelbeeld beter aansluit bij de andere gebouwen in het gebied.

Wat vinden jullie van deze herontwikkeling? Laat het ons weten!

Door Tim de Bruijn

In de afgelopen 10 jaar is het aantal inwoners in de wijk Cool (waarin het Lijnbaangebied valt) afgenomen terwijl de ambitie van de stad is om de binnenstad te verdichten. Gelukkig wordt er nu druk gebouwd aan 3 gebouwen in het Lijnbaangebied die binnen een jaar voor flink wat extra inwoners gaan zorgen, namelijk De Karel Doorman, B-Tower en De Calypso. Deze projecten bevatten respectievelijk 114, 78 en 407 woningen, samen dus goed voor 599 woningen en waarschijnlijk ruim 1000 extra inwoners. Hopelijk gaan er snel meer woningen volgen in kleine en grote projecten. Nog dit jaar moet in ieder geval begonnen worden aan FORUM Rotterdam (ook wel koopgoot 2 genoemd) met daarin naast winkels, een hotel en kantoren ook 68 woningen. Alle beetjes helpen.

Vandaag stond ik voor ZigZagCity op een Lijnbaanflat. Een mooie gelegenheid om foto’s te maken van de B-Tower en Calypso.

Close up B-Tower

B-Tower among others…

Calypso, de torenkraan zal er niet lang meer staan maar steelt nu nog de show.

En ingezoomd op de rode toren.

De komende tijd zal RTM XL meer aandacht besteden aan nieuwe en lopende projecten op deze website. Blijf dus op de hoogte en volg RTM XL!

Door Dirk Schennink

Rotterdam. Stad van niet lullen maar poetsen en van de opgestroopte mouwen, van de haven en de rivier, van Kubuswoningen én van wolkenkrabbers. In het Nederlandse stedelijke landschap van trapgevels en lieflijke grachtjes is de Maasstad door zijn hoogbouw een opvallende uitzondering. Rotterdam is anders en uniek. Ongepolijst en grootstedelijk. Rotterdam is dé hoogbouwstad van Nederland, en continue in verandering. Wie vanuit het zuiden over de Van Brienenoordbrug rijdt waant zicht zowaar in een enorme miljoenenstad met het uitzicht op een indrukwekkend woud van torens, de een nog hoger dan de ander. Daar kan geen andere Nederlandse stad tegenop! Maar hoe verhoudt de Rotterdamse hoogbouw zich tot die in Europa en de rest van de wereld? RTM XL zocht het uit.

Hoogbouw in Nederland
Binnen Nederland is hoogbouw een relatief nieuw begrip. In de middeleeuwen zijn al wel verschillende grote en vooral hoge kerkgebouwen gebouwd, zoals de in 1382 voltooide 112 meter hoge Dom in Utrecht, maar hierna werd het angstvallig stil. Net als in de rest van de Westerse wereld trouwens. In 1897 werd in Rotterdam, waar anders, met de bouw van het 43 meter hoge Witte Huis weer een voorzichtige eerste aanzet gegeven tot hoger bouwen. De eerste ‘wolkenkrabber’ van Europa was een feit! Het leek een kwestie van tijd voor dat de Utrechtse Dom qua hoogte van de troon gestoten zou worden.

Toch zou het nog tot 1969 duren voor dat ze daadwerkelijk werd ingehaald door een nog hoger gebouw; het 114 meter hoge Erasmus MC in Rotterdam. De Dom heeft dus maar liefst 587 jaar het Nederlandse hoogterecord in handen gehad. Een record op zich!

Gebouwen hoger dan 100 meter: Rotterdam – Den Haag – Amsterdam – Overig Nederland. © Skyscraperpage

Tegenwoordig telt Nederland 39 kantoor- en woontorens van 100 meter of hoger. Opvallend: 37 van deze gebouwen zijn sinds 1990 gebouwd en dan vooral in Rotterdam en Den Haag. Op dit moment staan er nog zes torens van 100 meter of hoger in de steigers. Ter vergelijking; in Frankrijk zijn het er drie en in Duitsland vijf. Niet slecht dus!

Rotterdamse Reuzen
Het hoogbouwmekka van de Lage Landen, Rotterdam, bouwt al vele jaren aan een indrukwekkende skyline. Voor Nederlandse begrippen in ieder geval. Verandering zit in de Rotterdamse genen. Al voor de Tweede Wereldoorlog werden er plannen gemaakt om de stad te moderniseren, met ondermeer Chicago als lichtend voorbeeld. Wolkenkrabbers moesten er komen! Inmiddels zorgen de diverse hoogbouwclusters samen met iconen als de Erasmusbrug en de Euromast voor het meest metropolitane stadsgezicht van Nederland.

Gebouwen hoger dan 100 meter, vergelijking met die andere grootstedelijke stad in de BeNeLux, Brussel. © Skyscraperpage

Het voorlopige hoogtepunt in de bestorming van de Rotterdamse hemel is de door Dam & Partners ontworpen Maastoren. De toren is in 2010 opgeleverd en meet van top tot teen 164,8 óf 182,3 meter, afhankelijk van het feit of de antenne meegerekend wordt of niet. En de Euromast dan? Met zijn 185 meter is het puntje van deze mast 2,3 meter hoger dan het hoogste puntje van de Maastoren. Maar de naam zegt het al, de Euromast is een mast en geen gebouw en telt dus ‘officieel’ niet mee. Goed, het is maar net hoe je het bekijkt.

Naast de Maastoren staan er op dit moment nog 15 gebouwen van 100 meter of hoger in de stad. Maar Rotterdam bouwt door! Op de Wilhelminapier is de 150 meter hoge ‘verticale stad’, De Rotterdam, van Rem Koolhaas in aanbouw en even verderop aan de Wijnhaven verrijst de woontoren 100hoog. Maar daar blijft het uiteraard niet bij. Rotterdam is altijd een ‘work in progress’. Zoekend naar hét ultieme architectonische wonder.

Europa
Hoogbouw en Europa. Het lijkt een wat vergezochte combinatie. Toch kent Europa, buiten Rotterdam, diverse andere hoogbouwsteden. Steden als Moskou, Parijs en Frankfurt hebben in de loop der jaren een indrukwekkende skyline ontwikkeld. Er is echter een groot verschil met de Rotterdamse situatie. Waar in andere Europese skylines de kantoortorens domineren bouwt Rotterdam daarnaast ook veel woontorens. De andere uitzondering op de regel is Benidorm, waar de skyline gedomineerd wordt door hotels. Waar kiezen wij in Rotterdam voor? Een luxe appartement op grote hoogte óf een mooi uitzicht tijdens kantooruren? Beide natuurlijk. Omdat het kan in Rotterdam!

100m+ torens van Rotterdam en de 25 hoogste torens van Europa. © Skyscraperpage

Zoals uit bovenstaande diagram blijkt heeft Rotterdam (nog) geen plekje in de Europese top tien veroverd. Waarom niet? Rotterdam is een middelgrote stad en geen miljoenenmetropool zoals Moskou. Het is ook geen financieel epicentrum, zoals Frankfurt of Londen. Is het dus erg dat we Rotterdam niet in de top tien terug zien? Welnee! Een goede skyline is veel meer dan een paar hoge torens. Kijk maar naar de Wilhelminapier. Een mooiere setting is moeilijk voor te stellen. Nergens anders leggen de grootste cruiseschepen ter wereld aan op steenworp afstand van de modernste wolkenkrabbers. Uniek en echt Rotterdams!

Wereld
Om de vergelijking compleet te maken kijken we natuurlijk ook op wereldschaal. De 829 meter hoge Burj Khalifa uit Dubai is voor de meeste mensen een bekende, maar wie heeft er een beeld bij het Guangzhou International Finance Center uit de gelijknamige stad in China of de Zifeng Tower uit het eveneens Chinese Nanjing? Er blijkt wereldwijd ,op hoogbouw vlak, niet een dominerende stad te zijn. Wat we wel zien is dat zeven van de tien hoogste gebouwen ter wereld in Azië staan.

De Aziatische tijger is het laatste decennium dan ook echt losgebroken. Het BBP van Nanjing is in 2011 bijvoorbeeld met 12% gegroeid. Een duizelingwekkend getal waar ook duizelingwekkend hoge gebouwen bij horen. Voor Rotterdam is dit overigens ook goed nieuws. Al het geld wat in Azië verdient wordt moet ergens geïnvesteerd worden, ook in andere werelddelen. Een uitgelezen kans voor Rotterdam! Naast het European China Center wat nu door de Shanghai Construction Group op Katendrecht gebouwd wordt is er voor een Aziatische firma vast nog een plekje vrij in het Rotterdam Central District.

100m+ torens van Rotterdam en de 25 hoogste gebouwen ter wereld. © Skyscraperpage

Toekomst
In januari van dit jaar zijn in Jeddah de voorbereidingen voor de bouw van de ruim één kilometer hoge Kingdom Tower van start gegaan en wereldwijd zullen in 2020, zoals het er nu naar uit, de tien hoogste torens allemaal in het Midden- en Verre Oosten staan. Het 473 meter hoge Lakhta Center in St. Petersburg zal het hoogste gebouw van Europa worden en om alles even in perspectief te plaatsen; het hoogste gebouw van Nederland haalt niet eens de top 1.000 van hoogste gebouwen ter wereld.
Is dit de toekomst van hoogbouw? Moeten we in Rotterdam, net zoals in Jeddah, ook torens van een kilometer hoog gaan bouwen óf blijven we door de crisis letterlijk en figuurlijk met beide benen op de grond staan?

Rotterdam zou Rotterdam niet zijn zonder nieuwe hoogbouwprojecten. Dus ook dit jaar gaat de schop in de grond voor een nieuwe toren; de 125 meter hoge kantoortoren First Rotterdam. Daarna wordt het koffiedik kijken. Torens van een kilometer hoog hoeven we in Rotterdam niet te verwachten, maar de hoogbouwplannen van voor de crisis zijn nog lang niet opzij geschoven. Wie weet wordt de Rotterdamse skyline de komende jaren nog verrijkt met de 188 meter hoge Zalmhaventoren, of de 170 meter hoge Baltimore op de Wilhelminapier. En wat te denken van de Cooltower, vlakbij de Witte de Withstraat. Rotterdam is nooit af, gelukkig maar, en deze dynamiek is misschien wel het grootste ‘monument’ van de stad.

Op vrijdag 20 januari was Tim de Bruijn 1 van de 3 gastsprekers bij de Lancering van het online Rotterdamse tijdschrift Vers Beton (www.versbeton.nl). Hieronder de bijdrage zoals die daar is uitgesproken.

Nederlanders hebben klagen tot een ware kunst verheven, en ik denk Rotterdammers in het bijzonder. Ja als we in Rotterdam op 1 vlak van cultuur hoog scoren dan is het wel op de klaagcultuur. Ik denk echter dat we de stad daarmee vaak veel te negatief op de kaart zetten. Dit gebeurt zeker sinds de opkomst van Leefbaar meer dan ooit. Bestuurders die doodleuk op de nationale TV lijstjes opsommen waarin Rotterdam slecht scoort, ondersteund door beelden van dichtgetimmerde huizen en opgeschoten hangjongeren. Ja, zo maak je Rotterdam voor niet Rotterdammers wel erg onaantrekkelijk! Daar kan geen city marketing campagne meer tegenop!

En dat even los van of kritiek terecht of onterecht is, het is ‘bedrijfstechnisch’ gezien niet erg handig om de vuile was pontificaal buiten te hangen. En laten we wel wezen, problemen heeft elke stad, maar stiekem is Rotterdam natuurlijk gewoon een geweldige stad om in te wonen of te bezoeken! Dat bewijzen wij deze avond ook maar weer eens met z’n allen.

Ik wil daarom dit moment benutten om eens stil te staan bij de positieve ontwikkeling die Rotterdam al jaren doormaakt, want we komen van ver en er is al erg veel bereikt. Vijfentwintig jaar geleden was het Weena nog een lege vlakte met parkeerplaatsen en een hertenkamp. Nu is het 1 van de belangrijkste zakengebieden van Nederland en weer volop in ontwikkeling. Twintig jaar geleden was er nog geen Erasmusbrug en was Kop van Zuid nog een verlaten havengebied. Nu is de Kop van Zuid met de brug 1 van de belangrijkste bezienswaardigheden van de stad en voor vele steden een schoolvoorbeeld van succesvolle stadsontwikkeling. Vijftien jaar geleden ging je nog vooral naar De Meent om een uitzendbureau of een reisbureau te bezoeken. Nu is het misschien wel de meest levendige stadsstraat van Rotterdam. Tien jaar geleden was het Wijhaveneiland nog een verlaten kantorengebied, nu wonen er enkele duizenden mensen die op hun beurt weer de restaurants in de omgeving bevolken. Op de plek waar de stad is ontstaan lag een paar jaar geleden nog een ondergrondse parkeergarage met een betonplaat erop. Nu bouwen we daar de Markthal! Gisteren moesten we het nog doen met Rijnmond.nl. Maar vanaf vandaag hebben we Vers Beton!

Nog een concreet voorbeeld. Rond de Binnenrotte zijn de afgelopen 10 jaar behoorlijk wat woningen gebouwd, en we kennen waarschijnlijk allemaal de metamorfose die de stad daar heeft ondergaan. Ik ben hier zelf 3 jaar geleden gaan wonen en sindsdien zijn er maarliefst 21 horecagelegenheden bijgekomen en slechts 6 verdwenen. Nettowinst: 15. En het lijkt er nog niet op dat deze ontwikkeling stopt, komende maanden komen er aan de Botersloot weer 2 bij.

Ik kan nog wel even doorgaan met positieve voorbeelden, zoals de ene na de andere buitenruimte die een, vaak groenere, kwaliteitsimpuls krijgt, maar daar heb ik helaas de tijd niet voor. Wat echter mooi is om te zien is dat de positieve ontwikkeling ook blijkt uit de bezoekersaantallen van de stad. Wat betreft toerisme was 2011 voor Rotterdam op veel vlakken een recordjaar! Vele attracties en musea hadden niet eerder zoveel bezoekers en het totaal aantal hotelovernachtingen is fors toegenomen, ondanks de slechte zomer. Er zijn dan ook volop plannen voor nieuwe hotels en hostels. Blijkbaar weten toeristen en dagjesmensen Rotterdam steeds beter te vinden en dat is natuurlijk een positief signaal.

Kortom, ik ben erg positief over de ontwikkeling van Rotterdam en ik vind dat we daar als Rotterdammers samen echt wel wat meer en wat vaker openlijk trots op mogen zijn! We mogen best wat vaker pontificaal de schone was uithangen. Rotterdam mag gezien worden en het wordt hier gewoon steeds leuker. En als we meer mensen van buiten Rotterdam daarvan kunnen overtuigen dan kunnen we die positieve ontwikkeling de komende jaren gewoon verder doorzetten. Wij zijn daarvoor allemaal ambassadeur van de stad.

Ik roep daarom iedereen op om in 2012 positiever in de stad te staan. Geniet van de mooie dingen die Rotterdam te bieden heeft. Ga wat vaker uit eten, bevolk de straten, terrassen en andere voorzieningen. Bezoek de vele mooie musea die we hebben. De stad wordt gemaakt door zijn inwoners en dat zijn wij. En wij zijn natuurlijk allemaal superleuk dus Rotterdam is dat ook!

Ik dank u voor de aandacht…

Vorige week nam ik met enige verontwaardiging kennis van een nieuw plan van D66 Rotterdam. Men wil namelijk de Witte de Withstraat autovrij maken. Juist ja, we hebben het over de waarschijnlijk meest succesvolle stadsstraat van Rotterdam. Een straat vol galeries, restaurants, eethuisjes, musea en bars. Een straat die alom geliefd wordt om zijn sfeer. Kortom, een straat om als Rotterdam te koesteren. Waarom is het nodig daar zo fors in te grijpen?

Kort samengevat is het idee van D66 Rotterdam dat de ruimte voor horeca en ondernemen in de straat te beperkt is, en dat er meer ruimte nodig is om het succes van de straat verder uit te bouwen. De oplossing van D66 Rotterdam is dus het autovrij maken van de straat. Een sympathiek idee met de beste bedoelingen, maar het zal dramatische gevolgen hebben voor de sfeer van de straat! Afsluiten voor auto’s is alleen een goed idee tijdens druk bezochte festivals zoals De Wereld van Witte de With en de Museumnacht, maar die drukte heb je 99,5% van het jaar niet. Daarom zal de ‘gewonnen’ ruimte de rest van het jaar al snel onbestemde leegte worden.

Het functioneren van stukken stad is ingewikkelde en gevoelige materie waarbij oneindig veel factoren elkaar beïnvloeden. In dit geval is met name de positie binnen de stad van belang. Stadsstraten zoals de Witte de Withstraat bevinden zich vaak in het gebied rond het centrale winkelgebied van een stad en ze kenmerken zich door een diversiteit aan functies en dus ook een diversiteit aan redenen om er heen te gaan. Mensen wonen er, ze werken er, ze zitten er in een hotel, gaan er winkelen, uit eten of ze gaan er uit. Eigenlijk gebeurt er alles wat bij de stad hoort.

Dit in tegenstelling tot het centrale winkelgebied dat vaak autovrij is en waar helemaal geen diversiteit aan functies te vinden is maar alleen winkels of winkelondersteunende horeca. De hoeveelheid voetgangers ligt in stadsstraten veel lager als gevolg van de specifieke functies en daarmee is er ook geen directe noodzaak om het autovrij te maken. Sterker nog, omdat het aantal gebruikers veel lager ligt wordt het autovrije gebied al vrij snel onbestemd.

Kortom, de stadsstraat vervult een andere functie in de stad dan het centrale winkelgebied en daar hoort ook een bijpassende inrichting bij van de straat. Stadsstraten hebben stoepen, vaak parkeerstroken en in het midden een rijbaan voor autoverkeer, vaak in één richting. Precies zoals in de Witte de Withstraat.
Dit is onlosmakelijk verbonden met het functioneren van de straat. De diversiteit aan functies hangt samen met de diversiteit van vervoermiddelen waarmee mensen er naartoe gaan. Autobereikbaarheid zorgt niet alleen voor meer beweging (dynamiek) in de straat maar ook voor dat bepaalde ondernemingen juist in een stadsstraat willen zitten en niet in het centrale autovrije winkelgebied. Daarnaast is het zo dat door de diverse bereikbaarheidsmogelijkheden een stadsstraat ook sneller een logische plek op de ‘mental map’ van mensen. Het maakt de straat makkelijker vindbaar en belangrijker ook leesbaar voor zowel de bezoekers als inwoners van de stad. Mensen snappen wat voor soort straat het is door hoe hij is ingericht en wordt gebruikt.

Het is daarom een forse ingreep om de auto weg te nemen uit een geliefde stadsstraat, zonder dat goed is in te schatten wat de gevolgen hiervan zullen zijn op het functioneren van de straat. Als we kijken naar de huidige autovrije straten in het centrum van Rotterdam dan is er niet één te bedenken die ook maar in de buurt komt van de sfeer van de Witte de Withstraat! Sterker nog twee andere zeer succesvolle stadsstraten zijn de Binnenweg en de Meent hebben beide autoverkeer. En als we over de stadsgrenzen kijken dan zijn de meest geliefde straten in steden bijna zonder uitzondering straten met autoverkeer. Belangrijk hierbij te melden is dat Rotterdam niet te vergelijken is met historische binnensteden met bijzonder smalle straten waar autoverkeer per definitie lastig is. Bovendien is zelfs in die historische binnensteden alleen het centrale winkelgebied echt autovrij en zijn de stadsstraten met een grote diversiteit aan functies ook autostraten.

Nu zullen sommigen denken dat ik bang ben dat ik in mijn automobiliteit beperkt zal worden en dat ik daarom tegen dit soort plannen ben. Het tegendeel is waar. Ik ben een bewust autoloze binnenstadsbewoner. Ik doe alles te voet, te fiets of met het openbaar vervoer en ben hier trots op. Ook is er in het belang van de stad niets mis mee autogebruikers te stimuleren ander vervoer te kiezen, bijvoorbeeld door bepaalde gebieden in de binnenstad minder goed bereikbaar te maken met de auto. Daarmee kan de verblijfskwaliteit van de binnenstad flink vergroot worden.

Als we dan toch iets willen doen om ondernemers en gebruikers van de Witte de Withstraat meer ruimte te geven dan is mijn oplossing voor de Witte de Withstraat dus duidelijk een andere dan die van D66 Rotterdam. Door (een deel van) de parkeerplaatsen weg te halen en de rijbaan te versmallen komt er meer ruimte komt voor terrassen en groen. Ook zullen auto’s hierdoor gedwongen zijn langzamer te rijden en ze zullen dus ook eerder een andere route kiezen. Autoluw dus, de auto is te gast maar blijft volwaardig onderdeel van de straat. Op deze manier blijft de Witte de Withstraat gewoon een dynamische stadsstraat, met auto’s en meer ruimte voor mensen die er verblijven.

Concluderend: Laten we van de stadsstraten geen pretpark of mall maken. Pretparken en shoppingmalls zijn kunstmatige werelden die de bezoeker zoveel mogelijk moet laten consumeren, zoals ook op de oh zo gezellige Lijnbaan. Uiteindelijk maakt dit de stad dodelijk saai en eentonig! In stadsstraten consumeer je de diversiteit van de stad, en dat moeten we vooral zo houden!

Vandaag gaat de sloophamer in de laatste monumentale gebouwen aan de Oranjeboomstraat in Rotterdam-Zuid. Beeldbepalende trapgevels, ornamenten en ambachtelijk houtsnijwerk gaan hiermee voor altijd verloren.

Ondanks het feit dat cultuurhistorisch onderzoek van Bureau Monumenten heeft uitgewezen dat de gebouwen van hoge cultuurhistorische waarde zijn, zet woningbouwvereniging Woonstad Rotterdam de sloopplannen rücksichtslos door. Woonstad verschuilt zich achter het feit dat het economisch niet haalbaar zou zijn om de panden te behouden. Terwijl zorgvuldige renovatieprojecten van Woonstad op onder andere Katendrecht en het recent opgeleverde Dillenburgblok juist hebben bewezen aanjager te zijn voor succesvolle wijkontwikkeling.

Tegelijkertijd blijkt dat nieuwbouw in de wijk slecht wordt verkocht en dat juist karakteristieke gebouwen in trek zijn in de markt. Cultuurhistorische bebouwing is van groot belang voor de identiteit van de wijk en van de stad. Deze gebouwen geven de buurt authenticiteit, zorgen voor continuïteit van het collectieve geheugen en aanjager voor cultuur en levendigheid. De aanwezigheid van beeldbepalende historische gebouwen zorgt ervoor dat nieuwbouw beter in de markt te zetten is. Bovendien sluiten behoud en herontwikkeling aan bij de ambitieuze duurzaamheiddoelstellingen van Rotterdam.

Er is in de laatste decennia al veel gesloopt en vervangen door goedkope sociale woningbouw. Het laatste wat nu nog herinnert aan de rijke historie van de wijk Feijenoord en de Oranjeboomstraat dreigt nu verloren te gaan. Een bewoner van de wijk reageert verontwaardigd op dit nieuws: “Als we alles maar slopen, hoe kunnen onze kinderen zich de stad dan nog herinneren zoals die vroeger was?”.

Deze gang van zaken is tekenend voor de situatie in Rotterdam van dit moment. Er wordt veel gesproken over politieke ambities voor het behoud van cultuurhistorische gebouwen en zorgvuldige stadsontwikkeling. Maar in de praktijk wordt er nog te onachtzaam omgegaan met cultureel erfgoed. De kracht van de aantrekkelijke stad is juist de combinatie tussen historisch en modern.

De vraag is wie zich nog verantwoordelijk voelt voor het behoud. Wie houdt de sloop nu nog tegen voor het te laat is?
RTM XL roept het stadsbestuur en Woonstad Rotterdam op de sloop tot nader orde uit te stellen. Dan kan op zijn minst onderzocht worden of er buiten Woonstad marktpartijen zijn die wel interesse hebben in herontwikkeling van de betreffende panden. Aangezien er nog geen concreet bouwplan ligt voor deze locatie, is er geen reden om haast te maken met de sloop en ligt een zorgvuldige afweging van de mogelijkheden voor de hand.

1. Maak een buitenruimte waarop het een eer is om overheen te mogen lopen/om er te mogen zijn.

2. Creëer (ook op planniveau) een veel diverser woning­aanbod in de binnenstad, ook voor gezinnen en studenten.

3. Gebouwen in binnenstad hebben altijd óf voordeuren aan de straat, óf een commerciële invulling.

4. Alleen met topkwaliteit concurreert centrumstedelijk wonen met de buitenwijk; je moet trots kunnen zijn op je binnenstadswoning.

5. Geef prioriteit aan de doorstroming voor voetgangers en fietsers.

6. Het aantal centrumbewoners moet hoe dan ook verdubbelen ten opzichte van 2010.

7. Betrek huidige en toekomstige bewoners (experts in eigen buurt) bij planvorming en stimuleer zo initiatieven van onderaf.

8. Stel een lage maximum parkeernorm in voor nieuwbouwprojecten in de binnenstad.

9. Denk constructief mee met ondernemers voor ‘levendige’ voorzieningen. Richt je op de mogelijkheden en niet de onmogelijkheden.

10. Grijp elke mogelijkheid aan om het teveel aan openbare ruimte terug te dringen!

Geachte leden van de Raad, geacht College,

RTM XL wil graag aandacht voor enkele aspecten van de nieuw aangekondigde ontwikkeling op de Weenapoint-locatie tegenover de nieuwe OV-terminal Rotterdam Centraal, straks onderdeel van ‘het welkom’ van Rotterdam.

Maarsen Groep beoogt hier volgend jaar te starten met de bouw van een woontoren, kantoorruimte, congreszalen, een brasserie, parkeergelegenheid en verschillende plintfuncties. Een in deze tijd gedurfde ontwikkeling die wij uiteraard zeer toejuichen omdat wij graag zien dat ook nu de binnenstad in hoog tempo verdicht wordt. Toch maken wij ons zorgen om twee punten van deze ontwikkeling.

Zo lijkt de impressie te laten zien dat er een grote bovengrondse parkeergarage komt aan het Weena. Een bovengrondse parkeergarage hoeft geen enkel probleem te zijn, mits deze netjes is weggewerkt of op een bijzondere manier is geïntegreerd in het ontwerp. Het is op de eerste impressie niet duidelijk hoe dit daadwerkelijk wordt opgelost en dit lijkt ons voor het nieuwe college een belangrijk punt van aandacht.

Ten tweede druist het plan in tegen vastgestelde documenten als de City Lounge en de Hoogbouwnota door opnieuw een stuk nieuwe leegte te maken rond het gebouw. Dit stuk openbare ruimte zonder enig nut is vergelijkbaar met de ruimte/leegte voor de Millenniumtoren en vele andere plekken in de stad. Dit is vaak nuttig bij vergelijkbare plannen in dichtbebouwde steden maar juist onwenselijk in een stad met een teveel aan ruimte zoals Rotterdam. Kortom, er wordt wel massa gemaakt in de hoogbouw maar er blijft een hoop leegte over op maaiveld en dat is een gemiste kans. In de stedenbouwkundige randvoorwaarden van de Gemeente Rotterdam stond ook een rooilijn waarbij meer bebouwd zou moeten worden.

Omdat het plan op dit moment nog in de ontwerpfase is en niet behandeld is in de welstandscommissie, heeft de gemeente ons inziens de kans om het plan nog positief te beïnvloeden door van de ontwikkelaar te eisen dat het stuk voor het gebouw wordt meegenomen in de plintbebouwing teneinde een goed podium met duidelijke rooilijnen aan het Weena en Kruisplein te realiseren.

Met deze bijdrage hopen wij een positieve bijdrage te leveren aan de planvorming van dit project. In onze ogen valt hier voor de stad met relatief simpele ingrepen een behoorlijke winst te behalen.